Albert Derolez (1934-2026): een leven gewijd aan middeleeuwse handschriften

Wie het Liber Floridus bestudeert, de oudste geïllustreerde encyclopedie uit de collectie, samengesteld door kanunnik Lambertus van Sint-Omaars in 1121, komt onvermijdelijk het werk van Albert Derolez tegen. Decennialang was hij de drijvende kracht achter het onderzoek naar dit topstuk uit de collectie: van zijn eerste facsimile-uitgave in 1968, via zijn doctoraat in 1970 en de bekroonde studie The making and meaning of the Liber Floridus (2014), tot het toegankelijke publieksboek Liber Floridus. De oudste geïllustreerde encyclopedie, dat hij in maart 2025 nog zelf mocht voorstellen in ‘zijn’ Boekentoren.

Maar het Liber Floridus was slechts het bekendste hoofdstuk in een veel breder levenswerk; de ontsluiting van de handschriftencollectie van de universiteitsbibliotheek. Hij trad in 1962 als gediplomeerd Archivaris-Paleograaf en Bibliothecaris-Bibliograaf in dienst als bibliothecaris bij de afdeling Handschriften en Kostbare Werken van de Boekentoren en publiceerde in 1971 een beknopte catalogus van de middeleeuwse handschriften in de collectie, gevolgd door de volledige Inventaris van de Gentse handschriftenverzameling in 1977. 

Decennia later, tussen 2015 en 2017 nam hij, gewapend met alle extra expertise die hij intussen had opgebouwd, de volledige collectie nogmaals ter hand voor een nieuwe, wetenschappelijke catalogus: Medieval Manuscripts. Ghent University Library (2017). De rijke metadata die hij daarvoor verzamelde, maken vandaag deel uit van de online catalogus. Tot enkele maanden geleden bleef hij zijn expertise met de bibliotheek delen. Zijn werk was van levensbelang voor de ontsluiting van de handschriftencollectie.

Zijn expertise reikte tot ver buiten Gent: hij was voorzitter van het Comité International de Paléographie Latine, doceerde codicologie en paleografie aan de VUB en ULB, was gastprofessor aan onder meer UC Berkeley en werkte jarenlang mee aan de ontsluiting van de handschriftencollectie van de Beinecke Library (Yale University). 

Albert Derolez overleed op 11 juli 2026, op 91-jarige leeftijd. Het Boekentoren-team is hem bijzonder erkentelijk voor zijn tomeloze inzet voor de collectie.