
NieuwsActiviteitenLost and found

Caring is het derde deel van het drieluik Lost & Found: Caring for What Is (about to disappear), georganiseerd door de Boekentoren.
Op zondag 21 juni, zomerzonnewende, sluiten we het drieluik over ecologie en erfgoed af met een blik op de toekomst. Een blik naar binnen, waar ruimte is voor erkenning van ecologisch verdriet en een blik naar buiten, op de levende wereld en hoe we ons daarmee opnieuw kunnen verbinden.
Dat doen we op de belvedère met een ligconcert door Seraphine Stragier (cello, Keltische harp en nyckelharpa) en Tim Vandenbergh (contrabas, basgitaar en cavaquinho).
De energie van het concert houdt Olga Van Oost (FARO) vast tijdens haar lichtende lezing Denk groots, hou het klein over het streven goede voorouders te zijn en zorg te dragen voor wie na ons komt.
Ligconcert door Seraphine Stragier en Tim Vandenbergh, lezing door Olga Van Oost
Ligconcert door Seraphine Stragier en Tim Vandenbergh, lezing door Olga Van Oost
Ligconcert Seraphine Stragier en Tim Vandenbergh

Foto door Dominique Verstraete
In een gedeelde ervaring tussen droom en concert komt het muzikale samenspel van Seraphine Stragier en Tim Vandenbergh naar binnen, ontroert, verstilt en brengt schoonheid.
Aan de hand van een ‘loopstation’ laat het duo bijzondere klanken versmelten tot een orkestraal geheel. Melodieën resoneren doorheen de tijd. Ze brengen muziek van Hildegard von Bingen en J.S. Bach tot Arvo Pärt en Radiohead.
Het ligconcert nodigt uit tot bezinning en overgave. Door de ogen te sluiten, raakt de muziek zonder omwegen en visuele prikkels recht in het hart. Op die manier verbindt de muziek en geeft ze energie.
Seraphine Stragier is bekend voor haar verfijnde spel en lyrische kracht waarmee ze haar publiek wil ontroeren. Ze speelt cello, Keltische harp en nyckelharpa. Als multi-instrumentaliste is ze al jarenlang veelzijdig actief als soliste en kamermuzikante, zowel bij cross-over als op klassieke podia, pop en kleinkunst bij o.a. SunSunSun Orkestra, met Tim Vandenbergh, Lieselot Dewilde, Farnoosh Khodadadeh, Klankennest.
Tim Vandenbergh is een veelzijdig (contra)bassist met een brede muzikale interesse en een bijzondere focus op klank en klankkleur. Hij vertoeft graag in muzikale gebieden weg van idiomen, waar genres vervagen en in elkaar overvloeien, waar bruggen tussen muzikale werelden worden gebouwd. Dit weerklinkt ook in zijn composities en arrangementen voor o.a. SunSunSun strijkkwintet en The Colorist Orchestra.
De boekenkast van mijn overleden vader. Dwalend door dit gelezen leven, kom ik Hou het klein. Een economische studie waarbij de mens weer meetelt tegen. Geschreven in 1973 door de econoom E.F. Schumacher, die niet geloofde in ‘het systeem’, dat volgens hem de ‘zelfvernietiging’ van de mens tot gevolg had. Het hoofd werd gebroken over de snoeiharde economische realiteit, de opkomende consumptiemaatschappij, de klimaatcrisis, die er toen ook al was, en de ongerustheid om de toekomst van de planeet. Schumacher hield een ronduit prachtig pleidooi voor een Eerherstel van de Wijsheid. Het moest toch anders kunnen? Hij stierf in 1977.
We zijn meer dan vijftig jaar later en ‘het archief van (mogelijk) verlies’ zoals Tine Hens het zo mooi verwoordt, dikt aan. De afgelopen jaren verschenen terugblikken op zes decennia omgaan met klimaat- en planeetvraagstukken, o.a. van Geert Buelens en Jaap Tielbeke.
Wat nu? Hoe groot kan het archief nog worden? Wordt de biodiversiteit een deel van ons cultureel erfgoed? Kunnen musea, archieven en bibliotheken het levend houden? Wie is aan zet?
Ik probeer me in te beelden wat mijn vader, mijn wortels, mijn persoonlijk erfgoed, zou zeggen. “Denk groots, maar hou het klein!”, ja, zoiets zou het zijn…
Olga Van Oost is algemeen directeur van FARO, het Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed. Als museoloog en onderzoeker heeft ze een sterke expertise in musea, erfgoedpraktijken en cultuurbeleid. Hiernaast is ze verbonden aan de Vrije Universiteit Brussel als docent Culturele Vraagstukken in de vakgroep Communicatiewetenschappen.
De collectiebeelden voor Caring komen uit het werk van de filosoof en geneesheer Robert Fludd, Utriusque Cosmi, Maioris scilicet et Minoris, Metaphysica, Physica, atque Technica Historia. Fludd (1574-1637) vertrekt vanuit de idee dat alle gebeurtenissen in de microkosmos (de mens) worden beïnvloed door de macrokosmos (de hemel). Een zogenaamde ‘levensvonk’ in alle mineralen, planten en mensen draagt een mogelijke transformatie tot vervolmaking in zich. Het occulte en het magische zijn nooit veraf. De gravures getuigen van technische kwaliteiten, rijke verbeelding en kennis.
Uitgever en graveur Johann Theodor de Bry (1593-1650) bezorgde samen met zijn werknemer Matthäus Merian de Oude de 200 gravures in Utriusque Cosmi, Maioris scilicet et Minoris, Metaphysica, Physica, atque Technica Historia. De dochter van Merian, Maria Sybilla Merian (1647-1717), erfde zijn grafisch talent en werd beroemd om haar Rupsenboek en Surinaamse Insectenboek. Maria Sybilla haar observatie- en tekenkunst kreeg een centrale rol in het tweede luik van Lost and Found—Caring for What Is (about to Disappear). Zij legde al heel vroeg de metamorfose van rupsen tot vlinders vast en beschreef de intieme verbondenheid tussen bloemen en hun bestuivers. Een aantal planten die zij tekende, werden tot bloei gebracht in de Boekentoren.
De gravures van Fludd, de Bry en Merian intrigeren en verwonderen. Ze resoneren hedendaagse symboliek. Van de cirkel die oneindigheid en de kring van het leven symboliseert tot de levensvonk die we delen met de levende wereld om ons heen.
Wij zien het goddelijke licht niet langer als universeel geneesmiddel en beseffen dat de oplossing voor de huidige klimaatcrisis niet van bovenaf zal komen. Met Caroline Pauwels zijn we possibilisten:
‘Zullen wij in staat zijn het tij te doen keren? Als possibilist wil ik geloven dat we dat kunnen. Niet als mens, maar als mensheid. Maar we moeten willen. En we moeten er nu aan beginnen.’
De Zomerzonnewende wordt in vele culturen al eeuwen geassocieerd met overvloed, vruchtbaarheid en de kracht van de zon. Vanaf deze dag, 21 juni, worden de dagen weer korter en gaan we terug naar duisternis. Caring deelt in deze traditie door met muziek en woord te reflecteren over de plaats van de mens in de levende wereld. Een wereld die we delen.
Een krachtige zomerzonnewende gewenst.